ACTA NEDIR? NEDEN ÖNEMLİDİR?

Merhaba Korsanlar!

Yine kötü haberler geliyor internetlerden. ACTA çok uzun zamandır gündemde olan bir sözcük. Protesto edilmesi ve durdurulması gerektiği de söyleniyor. Peki neden? Dahası, ACTA ne ola ki?

ACTA nedir ve ne getiriyor?

ACTA, açık adıyla Anti Counter-Feiting Trade Aggreement, telif ve patent hakkı içeren materyalin korsan yollarla satışı, üretimi ve tüketimi halinde yeni düzenlemeler getiren uluslararası çok taraflı bir sözleşme.

ACTA farklı olarak ne koyuyor önümüze?

ACTA korsan kullanım, satış ve tüketim halinde hapis ve para cezası getiriyor. Bu anlamda, korsan üretim yapan kişinin üretim araçlarının da yokedilmesini de içeren oldukça geniş ve ürkütücü bir önlemler silsilesi koyuyor önümüze. Burada söz konusu olan ürünlerden biz korsanlar için en önemlisi olarak görüneni tabii ki “telif hakkı” içeren materyal, özellikle internet üzerinde sosyal medya ve sair kaynaklarla yaydığımız içerik. Ancak bununla sınırlı değil, tarım, gıda ve ilaç sektörü de ACTA adlı beladan etkilenecek.

Türkiye ACTA’ya taraf mı?

Hayır, henüz Türkiye ACTA’ya taraf değil. Ancak anlaşma, vatandaşı olduğunuz ya da bulunduğunuz ülkenin anlaşmaya taraf olmamas?ıhalinde sizi yukarıda bahsettiğimiz yaptırımlardan muaf tutmayacağını, aksine “suç” olarak tanımlanan eylemleri ifa ettiğiniz halde ceza almanızı öngörüyor. Kısacası Türkiye ACTA’yı imzalasa da, imzalamasa da ACTA bizleri de etkileyecek.

ACTA ne gibi değişikliklere sebep olacak?

  • Sevgilinize jest olsun diye yaptığınız video klipte telif bir eser (örneğin fonda çalan şarkı, karelerin arasına sıkıştırdığınız bir fotoğraf) nedeniyle yargılanabilirsiniz.
  • Tarım ve gıda sektörlerindeki tohum ekimleri çok daha büyük sorunlara gebe hale gelecek. Zaten ülkemizde tükenmekte olan tarım sektörü, tohum patentleriyle zenginleşmiş dev çok uluslu şirketlerin kucağına itilecek. Tarlasında çalışan herhangi bir köylü de durumdan habersiz bile olsa hem fakirleşecek hem de yargı yolu açılacak.
  • “Yerli Muadil” olarak andığımız, patenti yabancı bir şirkette bulunan ilaçlara ulaşamayacaksınız. Tedavi olamayacaksınız. Yerli ilaç üreticisi ise yargılanabilir.
  • Peki bu sırada dünyaya ne olacak? Bir kaç çok uluslu sirket yöneticisinin kapalı kapılar ardında, kamuoyundan olabildiğince gizli (örneğin diğer çoktaraflı sözleşmelerin aksine ACTA’ya ait bir websitesi yok ve sözleşme metnine* ulaşmak ise çok da kolay değil.) tutulan bazı pazarlıklar sonucunda imzalanmış anlaşma ile DÜNYA MONOPOLLEŞECEK! 

ACTA’nın SOPA ve PIPA’dan farkı ne?

ACTA daha çok Avrupa ülkelerinin taraf oldu?u bir sözle?me. Amerika’n?n  SOPA ve PIPA zorbalığına yaşlı kıtadan gelen bir destek gibi. Ancak dahası, ACTA diğer iki yasadan çok daha ağır hükümler içeriyor. Ayrıca sadece siber dünyayı değil, fiziksel dünyayı da tarım ve farmasötik konusundaki yaptırımları nedeniyle etkiliyor. Sonuncusu; ACTA, PIPA ve SOPA aksine bir uluslararası sözleşme. Taraf olan ülkeler için, normlar hiyerarşisi açısından daha geçerli. Örneğin Türkiye ACTA’ya taraf varsayalım ve paylaşımın anayasal hakkımız olduğunu varsayalım. Şu halde normlar hiyerarşisi gereği ACTA hükümleri anayasal haklarımızdan daha çok geçerliliğe sahip olacak.

Türkiye ACTA’ya taraf değilse ne yapabiliriz? 

Türkiye’nin şimdilik taraf olmaması ileride de olmayacağı anlamına gelmiyor. Uluslararası konjonktürden kaçamayacak Türkiye de. Kaçmak ister mi orası bile şaibeli. Şu halde yapabileceğimiz en iyi şey, ACTA hakkında çıkan haberleri sosyal medyadan (çünkü ana akım medyada bulamayacaksınız) takip etmek, olası protesto toplantılarına katılım göstermek ve demokratik, anayasal haklarımızı sonuna kadar kullanmak.

Unutmayın, vatandaşlık bağımız ülkelerle sınırlı olsa bile internet üzerinde hepimiz aynı dünyanın yurttaşıyız. ACTA, hepimiz için alıştığımız internetin, tüm bilgiyi, haberi ve eğlenceyi paylaştığımız WEB 2.0 dünyasının sonu demek. 

Bugün Sevgililer günü. Sevgilimiz interneti kurtaralım! ACTA’ya karşı birlikte mücadele edelim.

* ACTA’nın ingilizce son versiyonuna aşağıdaki adresten ulaşabilirsiniz.


Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *